Δράση και Αδράνεια: Οι δύο δυνάμεις που διαμορφώνουν τη ζωή μας
Υπάρχουν δύο αόρατες δυνάμεις που καθορίζουν την πορεία του ανθρώπου: η δράση και η αδράνεια. Δεν είναι απλώς αντίθετες έννοιες· είναι δύο διαφορετικοί τρόποι ύπαρξης απέναντι στη ζωή.
Τι είναι η δράση;
Η λέξη «δράση» προέρχεται από το ρήμα δρω, που σημαίνει ενεργώ, δημιουργώ, θέτω σε κίνηση. Η δράση είναι η συνειδητή απόφαση του ανθρώπου να συμμετέχει ενεργά στη ζωή του, να αναλαμβάνει ευθύνη και να μετατρέπει τις προθέσεις του σε πράξεις. Η δράση δεν είναι απαραίτητα η μεγάλη επανάσταση ή η θεαματική αλλαγή. Μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο: * να σηκωθεί κανείς το πρωί και να περπατήσει, * να ετοιμάσει ένα θρεπτικό γεύμα, * να ζητήσει βοήθεια, * να πει «σήμερα θα φροντίσω τον εαυτό μου». Η δράση είναι η κίνηση που γεννά την αλλαγή.
Τι είναι η αδράνεια;
Η λέξη «αδράνεια» σημαίνει κυριολεκτικά έλλειψη δράσης. Στη φυσική, η αδράνεια είναι η τάση ενός σώματος να παραμένει στην κατάσταση που βρίσκεται, είτε σε ηρεμία είτε σε κίνηση, μέχρι να ασκηθεί πάνω του μια δύναμη. Το ίδιο συμβαίνει και στην ανθρώπινη ζωή. Ο άνθρωπος που έχει συνηθίσει την αναβολή, την παραίτηση ή την έλλειψη φροντίδας τείνει να παραμένει στην ίδια κατάσταση, ακόμη κι αν αυτή τον πληγώνει. Η αδράνεια δημιουργεί μια ψευδαίσθηση ασφάλειας. Είναι η φωνή που λέει: * «Θα ξεκινήσω από Δευτέρα.» * «Δεν πειράζει, μία ακόμη φορά.» * «Δεν έχω χρόνο για εμένα.» Η αδράνεια δεν είναι πάντα τεμπελιά. Συχνά είναι φόβος, εξάντληση ή η πεποίθηση ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε.
Η φιλοσοφία της κίνησης
Ο αρχαίος φιλόσοφος Ηράκλειτος έλεγε: «Τα πάντα ρει.» Τα πάντα βρίσκονται σε συνεχή κίνηση. Η ζωή δεν είναι στατική. Όταν αρνούμαστε να κινηθούμε, δεν σταματά ο χρόνος· απλώς μένουμε πίσω από τη φυσική ροή των πραγμάτων. Από την άλλη, ο Αριστοτέλης υποστήριζε ότι η αρετή κατακτάται μέσα από την επανάληψη των πράξεων. Δεν γινόμαστε υγιείς επειδή το επιθυμούμε. Γινόμαστε υγιείς επειδή πράττουμε καθημερινά όσα υπηρετούν την υγεία μας. Η δράση είναι συνήθεια. Και οι συνήθειες χτίζουν τον χαρακτήρα.
Η δράση και η αδράνεια στην αυτοφροντίδα
Ως διατροφολόγος συναντώ καθημερινά ανθρώπους που γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν, αλλά δυσκολεύονται να το εφαρμόσουν. Οι περισσότεροι δεν αποτυγχάνουν λόγω έλλειψης γνώσης. Αποτυγχάνουν εξαιτίας της αδράνειας. Η αδράνεια στην αυτοφροντίδα μοιάζει με: * παράλειψη γευμάτων, * χρόνια έλλειψη ύπνου, * καθιστική ζωή, * συνεχή αναβολή ιατρικών εξετάσεων, * πεποίθηση ότι «θα ασχοληθώ με εμένα όταν βρω χρόνο». Η δράση στην αυτοφροντίδα είναι: * να πιεις περισσότερο νερό σήμερα, * να κάνεις ένα δεκάλεπτο περπάτημα, * να επιλέξεις ένα πιο θρεπτικό γεύμα, * να βάλεις όρια στο στρες, * να αφιερώσεις χρόνο στο σώμα και στην ψυχή σου. Η υγεία δεν αλλάζει από μία μεγάλη πράξη αλλά από εκατοντάδες μικρές πράξεις που επαναλαμβάνονται.
Ένα εμπνευσμένο παράδειγμα
Ένας άνθρωπος που θέλει να χάσει 30 κιλά συχνά αισθάνεται ότι ο στόχος είναι αδύνατος. Η αδράνεια του ψιθυρίζει: «Είναι πολύ αργά για μένα.» Η δράση όμως του λέει: «Περπάτησε σήμερα δέκα λεπτά.» Την επόμενη ημέρα: «Πιες ένα ποτήρι νερό περισσότερο.» Και έπειτα: «Ετοίμασε ένα υγιεινό πρωινό.» Οι μεγάλες μεταμορφώσεις ξεκινούν από μικρές κινήσεις.
Το παράδειγμα του σπόρου
Ένας σπόρος μπορεί να παραμένει για χρόνια αδρανής μέσα στη γη. Όταν όμως βρει το κατάλληλο περιβάλλον, ενεργοποιεί όλες τις δυνάμεις του και βλασταίνει. Το ίδιο συμβαίνει και με τον άνθρωπο. Μέσα μας υπάρχει πάντα η δυνατότητα της αλλαγής. Η δράση είναι η στιγμή που αποφασίζουμε να ανθίσουμε.
Μια διαφορετική ματιά στην αυτοφροντίδα
Η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια ούτε εγωισμός. Είναι μια πράξη ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας. Κάθε υγιεινό γεύμα, κάθε περίπατος, κάθε στιγμή ξεκούρασης είναι μια δήλωση που λέει: «Επιλέγω να συμμετέχω ενεργά στη ζωή μου.» Η αδράνεια μας κρατά εκεί που βρισκόμαστε. Η δράση, ακόμη και η πιο μικρή, έχει τη δύναμη να αλλάξει την πορεία μας. Γιατί τελικά η ζωή δεν διαμορφώνεται από τις μεγάλες αποφάσεις που παίρνουμε μία φορά, αλλά από τις μικρές πράξεις που επιλέγουμε κάθε μέρα. Η αυτοφροντίδα είναι η τέχνη να μετατρέπουμε την πρόθεση σε πράξη και τη δράση σε τρόπο ζωής.